De belastingontvanger in de kunst

De artistieke voorstelling van de figuur van de ontvanger door de eeuwen heen.

De belastingontvanger in de kunst
Auteur: Astaes J. , Degraeve M.
Publicatievorm:    Boek
Kenmerken: Vastbladig
ISBN-10:/
ISBN-13:978 90 4961 591 8
Aantal bladzijden:206
Verschijningsjaar: 2017

Beschrijving

De artistieke voorstelling van de ontvanger

De onsympathieke, laaghartige, inhalige, hardvochtige man of vrouw die geld uit de zakken van burgers klopt. Dat is het beeld van de belastingontvanger, van de tollenaar, dat zich in het collectieve geheugen van de mens heeft vastgezet. Dat is ook het beeld dat overheerst in de vele kunstuitingen waarin de belastingontvanger aan bod komt.

Immers, heel wat vermaarde en minder vermaarde (westerse) artiesten hebben door de eeuwen heen de ontvanger in hun kunstwerken verwerkt. Ze kregen hem in het vizier zodra de geldeconomie een belangrijke rol begon te spelen en er een overheid ontstond die de macht had om haar onderdanen aan belastingen te onderwerpen.

Met als gevolg dat de ontvanger dikwijls model heeft gestaan in het atelier van de kunstschilder, als personage optreedt in allerhande vormen van literatuur en het voorwerp uitmaakt van muzikale expressies. Hij duikt zelfs nu en dan in de filmkunst op!

En dat is precies waar dit boek om draait. "De belastingontvanger in de kunst” belicht een aantal van de vele prachtige, grappige en ontroerende kunstwerken waarin de figuur van de belastingontvanger een prominente rol vervult. De auteurs bekijken de ontvanger als object van de kunst. Daarbij is het niet hun bedoeling om het onderwerp uitputtend te behandelen. Veeleer gaat het om een schets, een mooie wandeling door kunst en cultuur.

Een eerbetoon aan Jan Astaes

Jan Astaes, gedurende lange tijd zelf ontvanger in een lokaal bestuur, startte het project “De belastingontvanger in de kunst”, maar heeft dit door zijn voortijdig overlijden helaas niet kunnen voltooien. Matthijs Degraeve, een jonge historicus uit Brugge, ging de uitdaging aan en heeft het werk van Jan Astaes voortgezet en afgerond.


Inhoudstafel

Tijdslijn
Inleiding - Jan Astaes
1. De graftombe van Menna in Thebe (ca. 1400 voor Christus)
2. Cicero - In Verrem (70 voor Christus)
3. Tollenaars in het nieuwe testament (1e eeuw)
4. Gallo-Romeinse grafsteen (2de -3de eeuw)
5. Gregorius van Tours - Historia Francorum (575 - 594)
6. Codex Egberti (980 - 993)
7. De Biccherne van Siena
8. Il Milione, de verhalen van Marco Polo (14de eeuw)
9. Masaccio - Il Pagamento del Tributo (1425)
10. Arnout van Nijmegen - Glas-in-loodramen in de kathedraal van Doornik (ca. 1500)
11. Quinten Metsijs - De belastingontvangers (ca. 1530)
12. Marinus van Reymerswael
13. Jan Sanders van Hemessen - De roeping van Mattheüs (1536)
14. Jan Metsijs - Bij de belastingontvanger, of De handel met de kip (1539)
15. Joost de Damhouder - Praxis rerum criminalium (1554)
16. Caravaggio - De roeping van Mattheüs (1600)
17. Matthäus Merian de Oude - Vrouwenoproer in Holland (1633)
18. Rembrandt van Rijn - Portret van Jan Uytenbogaert (1639)
19. Jacob van Oost de Oude - De roeping van Matthëus (1640)
20. Gerard Thomas - De ontvanger (ca. 1700)
21. A. Le Roux - La taxe par teste (1709)
22. Philip Dawe - The Bostonian's paying the excise-man, or Tarring & Feathering (1774)
23. Thomas Rowlandson - Quarterly Dunns, or clamorous tax-gatherers (1805)
24. Cathérine Tercelin - Driekoningenbriefjes (begin 19de eeuw)
25. Henry David Thoreau - Burgerlijke ongehoorzaamheid (1849)
26. Antoine Wiertz - Honger, waanzin en misdaad (1853)
27. Gustave Flaubert - Madame Bovary (1857)
28. Nikolaj Orlov - Belastingen (1895)
29. Louis Raemaekers - De fiscus (1914)
30. Robert Walser - De Wandeling (1917)
31. Vladimir Majakovski - Spreken met de belastingontvanger over poëzie (1926)
32. Walt Disney - The New Spirit (1942)
33. Willy Vandersteen - Suske en Wiske: De Ringelingschat (1951)
34. Jo Spier - The Unreliable Eye (1954)
35. William Witney - Bonanza: The tax collector (1961)
36. The Beatles - Taxman (1966)
37. Brian De Palma - The Untouchables (1987)
Besluit - De belastingontvanger als held en antiheld
Eindnoten
Registers
   
   

Aanverwante producten:

Kerkfabrieken in Vlaanderen Kerkfabrieken in Vlaanderen 
Een erfenis van Napoleon voor de toekomst

Auteur: (ed.) Van Dooren B.
ISBN: 978 90 4961 240 5
Publicatievorm: Boek
Kenmerken: Vastbladig